Замчышча ў вёсцы Іказнь

Іказнь

Сядзібы, палацы, замкі

Невялікая вёсачка Іказнь размешчана ў адным з самых маляўнічых месцаў на Зямлі – у раёне знакамітых Браслаўскіх азёр. Некранутая прырода гэтага краю паражае сваім незвычайным хараством: найчыстае паветра, люстраная роўнядзь шматлікіх азёр, дастатак пышнай расліннасці і багаты жывёльны свет. Штогод гэтыя месцы наведваюць тысячы турыстаў. Вёска ўваходзіць у склад Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці і прыцягвае вандроўнікаў не толькі прыгожай прыродай, але і цікавымі славутасцямі. Яна размешчана каля вялікага аднайменнага возера і на яе тэрыторыі знаходзіцца ўнікальнае астраўное сярэднявечнае замчышча.

І вёска, і замак былі заснаваны Янам Сапегам, а прывілей на будаўніцтва выдаў вялікі князь літоўскі Аляксандр. Так, была заснавана мястэчка Іказнь, а на востраве Замак, названым так у гонар пабудовы, у 1504 годзе была ўзведзена цікавая канструкцыя. Пабудова знаходзілася на паўднёвым усходзе вострава і была з паўднёвага і ўсходняга бакоў абаронена магутнымі сценамі. Уваход у замак ажыццяўляўся праз заходнюю сцяну. Было пабудавана дзве вежы – круглая драўляная на поўдні і пяцівугольная каменная на паўночным усходзе. Астатнюю частку вострава на захадзе займаў падзамак, які дадаткова абараняў галоўны будынак. На поўдні ўмацаваннем служыў каменны палац, які, як і сцены, быў выкананы ў тэхніцы паласатага муру. На востраве была невялікая штучная сажалка для рыбы, злучаная з возерам ручаём, выкладзеным камянямі. Уся пабудова выглядала вельмі эфектна.

З мацерыком астраўны замак быў злучаны драўляным мостам на лодках. Так, мост можна было лёгка і хутка разабраць у выпадку нападзення ворага, а лодкі прытапіць. За доўгія гады існавання ўнікальнага збудавання ў яго змянілася нямала ўласнікаў, але замак ніколі не падначальваўся дзяржаве, ён быў прыватным валоданнем на працягу ўсяго гэтага часу.

У 1515 годзе ўмацаваны замак так і не змаглі захапіць рускія войскі, а вось мястэчка на беразе было спалена, бо ўсе яго пабудовы былі драўлянымі. Падчас трынаццацігадовай вайны 1654—1667 гадоў замак займалі то рускія, то шведы. У выніку бітваў будынак моцна пацярпеў: усе драўляныя яго канструкцыі былі знішчаны, а каменны палац і сцены былі істотна разбураны. Паводле легенды, адным з галоўнакамандуючых абаронай замка быў схаваны каштоўны скарб у возеры.

У 1700 годзе пачалася зацяжная Паўночная вайна, падчас якой сямейства Сапегаў падтрымала шведскі бок. Падчас вайны замак быў знішчаны рускімі войскамі.

У 1971 і 1989 гадах на тэрыторыі замка пад кіраўніцтвам Міхала Ткачова былі праведзены раскопкі, у выніку якіх выявілі прадметы часоў XVI-XVII стагоддзяў. А ў возеры знайшлі рэшткі лодак, на якіх трымаўся мост. Металічныя і гліняныя вырабы, посуд і іншыя артэфакты захоўваюцца ў музеі Браслава. Знаёмства з гэтымі старадаўнімі рэчамі дазваляе акунуцца ў атмасферу тых далёкіх сярэднявечных часоў.

Хараство прыроды Браслаўскіх азёр і іх гістарычныя месцы абавязкова варта ўбачыць уласнымі вачамі. На востраве Замак захавалася ніша, у якой некалі была сажалка. У ветранае надвор'е можна ўбачыць палосу на вадзе, якая расцягнулася ад берага да вострава – па гэтай лініі праходзіў мост. Ад замчышча засталіся толькі руіны, але гэта не замінае адчуваць асаблівую чароўную атмасферу, якая пануе ў Іказні, у якой зліваюцца яркія фарбы мясцовай прыроды і старадаўні каларыт старажытных пабудоў.

Карта месцазнаходжаньня


Вярнуцца да спісу