Успенская царква ў вёсцы Відзы

Відзы

Цэрквы, касцёлы, саборы, манастыры

Відзы – гарадскі пасёлак з насельніцтвам ледзь больш за паўтары тысячы, які размясціўся ў маляўнічым Браслаўскім краі. Ён шырока вядомы ў Беларусі, ды і за яе межамі, дзякуючы сваёй унікальнай славутасці – аднаму з найстаражытнейшых, выдатных і высокіх касцёлаў. Храм носіць імя Святой Троіцы, а яго вышыня складае цэлых пяцьдзясят дзевяць метраў! Аднак і акрамя яго тут есці што паглядзець. У нашым артыкуле гаворка пойдзе пра стараабрадніцкую Успенскую царкву, пра якую, магчыма, вы яшчэ не чулі, хоць дадзеная славутасць не менш цікавая, чым услаўлены касцёл.

Вёска і яе гісторыя

Населены пункт пад назвай Відзы згадваецца ў гістарычных хроніках яшчэ ў XV стагоддзі. Землі міжрэчча рэк Дзісны і Дрывяты былі падораны вялікім князем Жыгімонтам Кейстутавічам тром братам. Нашчадкі Наруша, аднаго з іх, з цягам часу сталі дынастыяй Нарушэвічаў, якая і заснавала вёску Відзы. Паходжанне назвы з фіна-ўгорскім коранем «відзэ» ў перакладзе пазначае «сенажаць» ці «пакос».

Як і большасць беларускіх вёсак і мястэчак, Відзы ўвесь час змянялі ўладальнікаў. Лічыліся сярод іх Даўгірдовічы, Гаштольды, Пацы, Ваўжэцкія. Пасля заканчэння існавання дзяржавы пад назвай Рэч Паспалітая, вёска апынулася ва ўладзе Расійскай імперыі. Дарэчы, падчас вайны з Напалеонам тут размяшчаліся стаўкі самаго імператара Аляксандра I і камандуючага часткай расійскіх войскаў услаўленага Барклая дэ Толі. Відзам даволі моцна дасталася ў выніку бязлітасных баёў паміж французамі і рускімі.

У Відзы да дзядзькі прыязджаў Адам Міцкевіч, тут адзін час жыў значны расійскі рэвалюцыянер Аляксандр Поджыа. У 1835 годзе вёска папакутавала ад шырокага пажару, што панёс жыцці ільвінай долі насельніцтва.

На гэтым пакуты гэтай зямлі не закончыліся. Разбурэнні працягнуліся падчас Першай і Другой сусветных войн, у выніку чаго Відзы страцілі свой статус райцэнтра.

Стараабрадніцкая Успенская царква

Чым жа гэтак характэрная Успенская царква, якую можна паглядзець падчас вандравання ў Відзы? У першую чаргу тым, што на тэрыторыі Беларусі засталося вельмі мала культавых збудаванняў, узведзеных стараабрадцамі, ды яшчэ і захаваных у такім выдатным стане.

Успенская царква – раскошны ўзор будынка, пабудаванага ў стылі мадэрн, архітэктарам якога выступіў Л.І. Віян-Дубейкаўскі ў 1905 годзе. Храм быў пабудаваны з чырвонай цэглы. Пры поглядзе на галоўны фасад адразу ж прыкоўвае да сябе ўвагу званіца ў тры ярусы, над якой узвышаецца цыбульны купал. Цікавасць уяўляе і ўваходны партал, досыць высокі, па баках якога былі размешчаны нішы. У іх – выявы праваслаўных крыжоў. Над алтарнай часткай усталяваны васьмікантовы барабан, пабудаваны з дрэва, над якім, у сваю чаргу, узвышалася цыбульная галоўка. Будынак царквы паражае багаццем каменнага дэкору - філёнгамі падаконнікаў, карнізнымі паясамі, ліштвамі вокнаў і, вядома ж, вышэйзгаданымі нішамі з крыжамі. Асаблівай увагі заслугоўвае абраз «Мікалай Цудадзей», напісаны напачатку XIX стагоддзі і размешчаны ўнутры храма.

Калі вам цікава хрысціянская архітэктура, а таксама вас хвалюе гісторыя развіцця такога адгалінавання, як стараабрадніцтва – абавязкова прыязджайце ў Відзы. Успенская царква, а таксама іншыя славутасці, што знаходзяцца тут, прыйдуцца па душы як паломнікам, якія вандруюць па святых месцах Беларусі, так і простым турыстам і знатакам архітэктурнай спадчыны.

Карта месцазнаходжаньня


Зварот да спісу