Сядзіба Юндзілаў у Івацэвічах

Івацэвічы

Сядзібы, палацы, замкі

Да сённяшняга дня ў Івацэвічах захаваўся помнік архітэктуры класіцызму – дваровая сядзіба Юндзілаў. У Вялікім Княстве Літоўскім гэта быў знакаміты магнацкі род герба “Лебедзь”, гісторыя якога цесна звязана з Івацэвічскім краем. Заснавальнік рода – Рачко, які жыў на мяжы 14-15 стагоддзяў. Ад яго сына Юндзілы і пайшло прозвішча Юндзіл.

У 1555 годзе Мікалай Юндзіл, сын Паўла, каралеўскі дваранін ВКЛ, быў назначаны слонімскім земскім суддзёй. Ён валодаў маёнткамі ў Лідскім павеце. У 1570 годзе Мікалай Паўлавіч падзяліў свае ўладанні паміж сынамі. Згодна “Кароткай гісторыі Беларусі”, з 1654 года роду Юндзілаў стаў належыць і маёнтак Івацэвічы.

Сярод прадстаўнікоў шляхецкага роду быў адзін з удзельнікаў нацыянальна-вызваленчага паўстання 1863 года – Францішак. Бацькі Уладзіслаў і Багуміла Юндзілы абралі яму кар’еру ваеннага, таму служыў Францішак у царскай арміі, а ў адстаўку выйшаў у чыне ротмістра ў 1858 годзе. Ён быў добра знаёмы з Тадэушам Касцюшкам і падтрымліваў яго ў час правядзення акцый пратэста. Пасля падзей 1863 года палац Юндзілаў у Івацэвічах канфіскавалі і перадалі царскаму роду Варанцовых. Ва ўладанне Юндзілаў дваравая сядзіба вярнулася толькі пасля царскай амністыі.

Сядзіба ў стылі класіцызма

Сядзіба ў Івацэвічах належала магнатам з 16 стагоддзя. Дакладных звестак пра час пабудовы і пра тое, хто ж з’яўляецца аўтарам гэтага арыгінальнага ў мастацкім і архітэктурным плане палаца, няма. Некаторыя крыніцы сведчаць пра тое, што каля сядзібы размяшчаўся пладовы сад, а вакол яго і жылога дома раслі ліпы. Перад парадным уваходам гаспадары разбілі жывапісны парк, а якім было некалькі прагулачных алей. Гэта месца ў свой час па праву лічылася адным з прыгажэйшых у Івацэвічах. Такая паркавая кампазіцыя пацвярджае, што палац пабудаваны ў стылі класіцызма, якому ўласцівая прастата ордэрнай сістэмы, яснасць і строгасць прасторавых рашэнняў, выразнасць ліній і адсутнасць празмернасцяў. Мяккасць колера, сціпласць і ўнутранага, і знешняга аздаблення будынка, яго рытмічнае сячэнне фасадаў, суадносіны прапорцый – усё пацвярджае тэорыю пра тое, што палац быў пабудаваны ў канцы 18 – пачатку 19 стагоддзя. У той час асабіста галоўным было стварэнне прыгожага свету, дзе чалавек можа адчуваць сябе спакойна і шчасліва. Таму арганізацыя прасторы ў дваровай сядзібе Юндзілаў стварала асабістую атмасферу, якая набліжала дваран з аднаго боку да прыроды, а з другога – да еўрапейскай культуры. Дух класіцызма вітаў тут і ў парку, і ў гасподнім доме, і ў быце сядзібы.

Сёння на тэрыторыі Брэсцкай вобласці ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь  уключаны 771 помнік, 740 з іх – нерухомых. Да іх адносіцца і дваровая сядзіба Юндзілаў у горадзе Івацэвічы.

Карта месцазнаходжаньня


Зварот да спісу