Сядзіба Швыкоўскіх у Пружанах

Пружаны

Сядзібы, палацы, замкі

Сядзіба Швыкоўскіх, ці, як яе яшчэ ласкава клічуць у Беларусі, «Пружанскі палацік» – сапраўды ўнікальная і адзіная ў сваім родзе на тэрыторыі нашай краіны славутасць. Непаўторнасць яе заключаецца ў першую чаргу ў тым, што яна поўнасцю адноўлена і, акрамя таго, узведзена ў стылі самага цікавага адгалінавання ў неарэнесанса ў архітэктуры – раннерэнесансай вясковай вілы. Наведванне гэтага месца будзе цікава не толькі прыхільнікам старажытнай архітэктуры, але і ўсім другім любапытным турыстам, бо ў сценах сядзібы зараз размяшчаецца вельмі цікавы музей, у якім выстаўлена больш за шэсць тысяч экспанатаў.

Гісторыя сядзібы і яе ўладальнікаў

У 1795 годзе Пружаны разам з усімі прылягаючымі тэрыторыямі (па-іншаму іх называюць «Пружанскі ключ») былі падараваныя знакамітаму фельдмаршалу П.А. Румянцаву-Задунайскаму. Ён валоў ім усяго толькі год, таму што ў 1796 годзе, пасля смерці графа, гаспадарамі маёнтка становяцца яго атожылкі – Мікалай, а пасля яго Міхаіл, якія ўжо насілі прозвішча Румянцавы. Аднак і яны не доўга былі каля ўлады. Хутка маёнтак пераходзіць да М. Тайміна, а затым – да яго нашчадкаў.

У канцы першай чвэрці 19 стагоддзя пісьмовыя крыніцы фіксіруюць імя новага ўладара сядзібы. Ім становіцца Бернард Швыкоўскі. І гэта дынастыя трымала барзды кіравання на працягу апошніх трох пакаленняў. У 1843 годзе шырокі маёнтак быў падзелены на роўныя часткі паміж сынамі Пятра Швыкоўскага, і ўжо адсюль непасрэдна пачынаецца гісторыя Пружанскага палаціка.

Валецій Швыкоўскі, які стаў галавой менавіта гэтай часткі зямель, на якой размясціліся Пружаны, замест старажытнага драўлянага дома закладвае тут палац. Аўтарам архітэктурнага праекта быў Францыска Марыя Ланцы, італьянец па паходжанню. Адсюль і чотка прагледжваюцца італьянскія матывы ў архітэктурным абліччы будынка. Валенцій Швыкоўскі, да слова, быў вельмі неардынарнай асобай. Яго выбіралі маршалкам, ён удзельнічаў у паўстанні 1863-1864 гадоў, за што на чатыры гады пазбавіўся права кіраваць маёнткам і паехаў з Беларусі. У 1867 годзе ён вярнуўся, аднак праз 30 гадоў быў вымушаны прадаць сядзібу графіне Клейнміхен, якая здавала падуладныя землі ў арэнду аж да 1939 года.

Архітэктурныя асаблівасці «Пружанскага палаціка»

Сядзіба Швыкоўскіх размешчана ў межах горада, на паўночнай яго частцы. Каменная сядзіба з першага погляду здзіўляе і зачароўвае знешнім выглядам, бо яна складаецца з некалькіх частак, розных па вышыні і аб’ёму. З усходняга боку дом двухпавярховы: з захаду да яго прымыкае квадратная башня, а з усходу – прыбудова, якая мае адзін паверх і паўкруглую веранду. З усходняга края аблічча будынка фарміруе двухпавярховы будынак у выглядзе літары «Г»  з выступаючымі з паўднёвага боку рызалітам, які мае шыпец на канцы. Усе аб’ёмы будынка маюць пакатыя дахі. Фасад таксама цікавы: тэраса на дзвюх калонах звернута тварам да парку, а вокны аформленыя паўаркамі. Парк таксама ўяўляе сабой цікавасць: размешчаны на васьмі гектарах, ён вельмі жывапісны і багаты такімі пародамі дрэў, як альха, дуб, ясень, граб.

У 1998 годзе ў будынак сядзібы пераехаў мясцовы краязнаўчы музей, менавіта тады помнік архітэктуры і атрымаў імя музей-сядзіба «Пружанскі палацік». Пасля гэтага, у выніку дбайнай і дэтальнай рэканструкцыі, былі адноўлены інтэр’еры маёнтка, а цікавыя экспанаты, прадстаўленыя ў яго памяшканнях, дазваляюць акунуцца ў атмасферу той эпохі. Прыехаўшы сюды, вы абавязкова будзеце зачараваны духам 19 стагоддзя, якім прапітаны кожны куток «Пружанскага палаціка».

Карта месцазнаходжаньня


Зварот да спісу

Прапануем

, Пружаны , Беларусь
  • Адлегласць да аэрапорта: 350 km