Сядзіба Патоцкіх у пасёлку Рось

Рось

Сядзібы, палацы, замкі

Невялікае мястэчка Рось – сапраўдная жамчужына Ваўкавыскага краю, што маляўніча раскінулася на берагах рачулкі з такой жа назвай у асяроддзі маляўнічых лясоў. Пра мястэчка Рось упершыню загаварылі ў XIII стагоддзі, але паўнацэнна ў хроніках Вялікага Княства Літоўскага Рось згадваецца бліжэй да XVI стагоддзя. Пасёлак Рось невымоўна багаты не толькі на звязаныя з ім гістарычныя падзеі, але і на надзвычайныя архітэктурныя помнікі, што рэгулярна прывабліваюць мноства турыстаў. Сярод галоўных славутасцяў – велічны касцёл Святой Тройцы, датаваны пачаткам XIX стагоддзя і цалкам спраектаваны ў стылістыцы класіцызму. Касцёл знакаміты тым, што пад яго скляпеннем знаходзіцца мармуровае надмагілле Сафіі Патоцкай, некалі вядомай у гэтых краях фігуры, з якой звязаны і іншая славутасці маляўнічага мястэчка – сядзіба Патоцкіх у мястэчку Рось.

Сядзібны комплекс пачаў фармавацца яшчэ ў XVI стагоддзі, і належыла гэта шырокая тэрыторыя з гаспадарчымі пабудовамі самаму вядомаму роду Патоцкіх, а ўжо напачатку XX стагоддзя маёнтак стаў уласнасцю Браніцкіх. Знакаміты дом не захаваўся да нашага часу. Пра тое, які прыгожы ён быў, кажа толькі малюнак таленавітага мастака Напалеона Орды. Усё, што засталося нашчадкам, - гэта цудоўны парк багацейшага маёнтка, што займае плошчу практычна ў дзясятак гектараў, абкружаны ўзгоркамі і каналамі, што знаходзіцца ва ўласнасці мясцовага санаторыя.

Самыя першыя звесткі пра маёнтак адносяцца да XVI стагоддзя. Наступныя перапланіроўкі і пабудовы ўзводзіліся на адным і тым жа падмурку. Спачатку гэта быў аднапавярховы будынак з дрэва, палову якога займала велізарная зала на мноства аконных проймаў, дзе праходзілі шляхецкія сеймы. Калі памёр бацька вялікага сямейства Пётр Патоцкі, яго сыны атрымалі ў спадчыну бацькаўскую нерухомую маёмасць. Сядзіба Патоцкіх у мястэчку Рось дасталася сыну Феліксу – надзвычайнаму прамоўцу і знакамітаму матэматыку, напачатку XIX стагоддзі, які перабудаваў дом, зыходзячы з персанальных густаў. Пры Феліксу ў палацы была пададзена багацейшая бібліятэка з рарытэтнымі выданнямі на розных мовах, пачынаючы з польскага і французскага і заканчваючы латынню і англійскім. За кароткі перыяд часу Фелікс мадэрнізаваў і цудоўны парк – візітную картку маёнтка Патоцкіх. Парк знакаміты сваёй надзвычайнай воднай сістэмай, звязанай з мясцовай рачулкай Рось, і драўнянымі пародамі - не толькі мясцовымі, але і экзатычнымі. Цяпер ад парка засталася толькі частка, але і яна прадстаўляе надзвычайную гісторыка-культурную каштоўнасць. Да нашых дзён дайшлі толькі некаторыя пабудовы, што выклікаюць павышаную цікавасць: закінуты млын, дом садоўніка.

Карта месцазнаходжаньня


Зварот да спісу