Царква Пятра і Паўла ў вёсцы Вензавец

Вянзавец

Цэрквы, касцёлы, саборы, манастыры

Магутныя высокія дрэвы, драўляныя хаты, жывапісныя зялёныя лугі, найпрыгажэйшыя іглічныя лясы і невялікае цёплае азярцо... Што можа быць лепш, чым адпачынак на прыродзе? Жыхары гарадскіх мегаполісаў часцей за ўсё выбіраюць менавіта такі від адпачынку, прычым перавагу аддаюць менавіта падарожжам па тэрыторыі Беларусі. Асаблівым попытам, часцяком нават у замежных турыстаў, карыстаюцца аграгарадкі і невялікія беларускія вёсачкі.

У многіх з іх, дарэчы, створаныя не толькі ўсе неабходныя ўмовы для камфортнага адпачынку турыстаў - тут можна таксама зрабіць пазнавальную экскурсію па мясцовых славутасцях. Адразу ўспамінаецца невялікі аграгарадок Вензавец, размешчаны ў Гродзенскай вобласці. Гэта месца багата на знамянальныя гістарычныя падзеі, а галоўную вуліцу пасёлка ўжо некалькі стагоддзяў ўпрыгожвае сапраўднае дзівоцтва - якое захавалася да пачатку XXI стагоддзя, царква Пятра і Паўла.

Упершыню згадванне пра Вензаўцы можна сустрэць у летапісах за другую палову XV стагоддзя. Ўжо з XVI стагоддзя гэтай зямлёй валодае князь Фёдар Заслаўскі, трохі пазней яго змяняе Еранім Сеняўскi, які атрымаў вёску ў якасці прыданага ў выніку пышнага вяселля з дачкой Заслаўскага - Ганнай. На той момант Вензавец займаў нязначную тэрыторыю і быў пазначаны як мястэчка.

Ужо ў XVII стагоддзі Вензавец актыўна развіваецца за кошт датацый тагачасных гаспадароў - князёў Сапегаў і Палубінскіх. Тады тут быў пабудаваны каталіцкі храм, у якім доўга захоўваўся цудатворны абраз Божай маці. Менавіта гэтае святое аблічча мясцовыя жыхары лічылі цудадзейным. Трохі пазней мястэчка становіцца часткай аднаго з графстваў магутнага і багатага беларускага роду Радзівілаў. Да канца XVIII стагоддзя ў Вензаўцах налічваецца 53 двары, карчма і некалькі млыноў.

Пасля трэцяга рaздела Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Вензавец адыходзіць Расійскай імперыі. Менавіта гэтая падзея моцна паўплывала на развіццё мястэчка: колькасць двароў павялічылася практычна ў два разы, пабудавана царква Пятра і Паўла, яшчэ была пабудавана школа, рэгулярна ладзіліся кірмашы. У пачатку 1920-х гадоў Вензавец стаў часткай Польскай Рэспублікі, працягвалася гэта да 1939 года. Аднак у гісторыі гэтай вёскi ёсць адна вельмі сумная і трагічная старонка: практычна ўсіх мясцовых габрэяў падчас Другой Сусветнай вайны забілі ў Дзятлаўскім гета.

Яшчэ з XIX стагоддзя ў мястэчку захавалася унікальная архітэктурная пабудова - Петрапаўлаўская царква, якая з'яўляецца жамчужынай Гродзеншчыны. Яна была ўзведзена ў 1872 годзе і ўяўляе сабой ўвасабленне псеўдарускага архітэктурнага напрамку. Да гэтага часу ў Вензаўцах мелася старая драўляная царква, якая, як і многія іншыя беларускія храмы, была цалкам знішчаная падчас пажару. Новы ж храм вырашана было будаваць з больш надзейнага матэрыялу - цэглы і бутавага каменя.

Сёння праваслаўная святыня мае форму куба з наяўнасцю паўкруглай апсіды і шатровай званіцы з трох ярусаў. Дапаўняе ўсю мастацкую кампазіцыю пяць купалоў з макаўкай званіцы, якія ўдала завяршаюць чатырохсхільны дах. Фасад будынка ўпрыгожваюць архітэктурныя дэталі, якія адносяцца да стылю старажытнарускага царкоўнага дойлідства. Наведваючы гэты праваслаўны храм, хочацца вяртацца сюды яшчэ і яшчэ хаця б дзеля таго, каб зноў убачыць гэта вельмі яркае ўвасабленне старадаўняй праваслаўнай архітэктуры.

Карта месцазнаходжаньня


Зварот да спісу