Царква Святога Дзмітрыя Салунскага ў вёсцы Шчорсы

Шчорсы

Цэрквы, касцёлы, саборы, манастыры

У маляўнічае аграмястэчка Шчорсы, што на Гродзеншчыне, найчасцей турысты з'язджаюцца наведаць Налібоцкую пушчу ці паглядзець на старадаўнюю сядзібу роду Храптовічаў. Але маёнтак - не адзіная разыначка гэтага месца. Далёка не ўсім вядома, што Храптовічамі быў пабудаваны ў Шчорсах і праваслаўны храм. Ці бачылі вы калі-небудзь такія велічныя пабудовы ў невялікіх мястэчках?

Будынак храма, хоць і не мае вытанчаных дэкарацый і багатага афармлення, у цэлым выглядае строга, проста і з густам. Пабудова вялікіх памераў размяшчаецца ў самым цэнтры аграмястэчка.

Магнаты ў падзяку святому за выратаванне жыцця пабудавалі царкву

Прыход у Шчорсах Храптовічы адкрылі ў канцы XIV стагоддзя. Існуе паданне, якое расказвае незвычайную гісторыю з'яўлення храма ў гэтай мясцовасці. Лічыцца, што першы з роду Храптовічаў паабяцаў пабудаваць у мястэчку драўляны храм і такім спосабам падзякаваць святога пакутніка Дзмітрыя Салунскага за выратаванне свайго жыцця ў няўдачнай бітве з татарскім войскам. Так і здарылася: у 1386 годзе з дрэва ў Шчорсах пабудавалі невялікі касцёл, дзе доўгі час вернікі маглі маліцца цудадзейнаму абразу Дзмітрыю Салунскага. Праз чатыры стагоддзі, у 1758 годзе, храм знішчыў пажар.

У 1770 годзе яшчэ адзін Храптовіч, Іякім, на ўласныя сродкі разгарнуў у Шчорсах маштабную па тых часах шасцігадовую будоўлю: у мястэчку замест згарэлага ўзводзілі новы храм Святога Дзмітрыя Салунскага, ужо з цэглы. Для гэтага спецыяльна з Італіі і Францыі запрасілі архітэктараў Джузэпэ Сака, Карла Спампані і Якуба Габрыэля. Майстры спраектавалі будынак храма ў форме карабля з пакатым двухсхільным дахам. З 1812 года ў касцёле захоўваўся цудадзейны спіс Ціхвінскага абраза Божай Маці.

Будынак цяперашняй Свята-Дзмітрыеўскай царквы ў розны час належыў розным канфесіям

Перапачаткова набажэнства тут праводзілі католікі. Пасля іх будынак належыў уніятам. У 1930-х гадах пацярпелы ад моцнага пажару храм аднавіла Мінская праваслаўная царква, аднак канчаткова праваслаўным вернікам храм перадалі толькі ў 1988 годзе. Да 1960-х гадоў царкву зачынілі, савецкія ўлады ўладкавалі тут спартыўную залу, пазней – сховішча збожжа. У выніку царква стала разбурацца. У канцы XX стагоддзя тут правялі рэканструкцыю.

Царква Святога Дзмітрыя Салунскага з архітэктурнага пункту погляду

Усярэдзіне і знадворку храм выглядае досыць проста. Манументальная пабудова з'яднала ў сабе 2 стылі – барока і класіцызм. На ўваходзе вернікаў сустракае высокая аркавая галерэя. Усярэдзіне царква падзяляецца на тры часткі: уваходная з верхнімі харамі, малітоўная зала і алтарная апсіда, размешчаная ў самым канцы. Гэта рысы класіцызму. Дапаўняюць іх барочныя элементы, выяўленыя дакладнымі прапорцыямі і базылікальным дзяленнем сцен на два яруса.

Царкву Святога Дзмітрыя Салунскага ў Шчорсах лёгка знайсці

Яна размяшчаецца на плошчы аграмястэчка ў скрыжаванні галоўнай вуліцы. Будынак да таго ж і лёгка распазнавальны. Міма вялікай белай, з квадратнай вежай на галоўным фасадзе, галерэяй арак на ўваходзе і высокімі вокнамі царквы вельмі цяжка прайсці. Гэта святыня сапраўды заслугоўвае таго, каб вы прыехалі ў Шчорс і пабывалі ў храме Святога велікамучаніка Дзмітрыя Салунскага.

Карта месцазнаходжаньня


Зварот да спісу