Помнік Францыску Скарыне ў Лідзе

Ліда

Скульптуры, помнікі, мемарыялы

Ліда – старадаўні беларускі горад, насельніцтва якога складае крыху больш за сто тысяч жыхароў. Ён размешчаны на захадзе Беларусі, у Гродзенскай вобласці. Шмат гадоў назад, у 1323 годзе, на зліцці дзвюх рэк Лідзеі і Каменцы літоўскім князём Гедымінам быў пабудаваны Лідскі замак, што служыў сховішчам падчас наступаў тэўтонскіх рыцараў і татар.

У XVIII стагоддзі Ліда, як і суседнія гарады, увайшла ў склад Расійскай імперыі. Падчас Першай і Другой сусветных войн селішча было занята немцамі.

Горад з'яўляецца досыць шматнацыянальным. Да сярэдзіны XX стагоддзя тут жылі пераважна яўрэі, а цяпер 44 працэнты складаюць беларусы, 38 працэнтаў грамадзянаў з'яўляюцца палякамі, а на трэцім месцы рускія – іх тут 14 працэнтаў. У горадзе добра развіта прамысловасць і выдатная інфраструктура. Таксама Ліда багатая цікавымі славутасцямі, галоўная з якіх – захаваны Лідскі замак.

У выдатным горадзе ёсць і помнікі. Адзін з іх – скульптура Францыска Скарыны, найвялікшага гістарычнага дзеяча. Архітэктар - Рычард Груша, скульптар твора – Валяр'ян Янушкевіч. Рычард Груша расказваў, што за тыдзень да адкрыцця помніка трэснула яго аснова, і ён вымушаны быў ехаць за новым пастаментам ва Украіну. Скульптуру размясцілі ў горадзе ў 1993 годзе, у дзень, калі адзначаліся другія гадавіны незалежнасці краіны. Помнік стаў першай статуяй, усталяванай у незалежнай Беларусі. Францыск Скарына увасоблены ў скульптуры ў доўгім адзенні з паднятай угару правай рукой, што сімвалізуе веды і мудрасць – так традыцыйна малююць гэтага навукоўца эпохі Рэнесансу. Кажуць, што прыгожы твар лідскага Францыска напамінае Давыда, створанага Мікеланджэла. Побач – кніга на высокай падстаўцы. Падмурак помніка каменны. Скульптура ўсталявана ва ўтульным зялёным скверы, недалёка ад Лідскага замка.

Францыск Скарына нарадзіўся ў Полацку прыкладна ў 1490 годзе. Беларускі і ўсходнеславянскі першадрукар зрабіў бясцэнны ўнёсак у развіццё і гісторыю сучаснай Беларусі. Скарына займаўся перакладам Бібліі на старабеларускую мову, а потым выдаў гэтыя кнігі. Ён меў ступень доктара медыцыны, быў прадпрымальнікам, пісьменнікам, лекарам і філосафам. Таксама першадрукар ствараў мудрагелістыя гравюры на дрэве. Францыск Скарына быў сапраўдным геніем! У 1990 годзе ва ўсім свеце святкавалі пяцісотгоддзе Францыска Скарыны – такое рашэнне было прынята ЮНЭСКА. Помнікі вядомаму гістарычнаму дзеячу ўсталяваны таксама ў Мінску, Полацку, Празе і Калінінградзе.

Ліда – старажытны горад, у якім сучасныя аб'екты прамысловасці, што актыўна развіваюцца, паспяхова ўжываюцца побач з старадаўнім замкам, касцёламі і помнікамі. Горад цікавы сваёй арганічнай архітэктурай, маляўнічай прыродай і прыгожымі скульптурамі. Гуляючы па ажыўленых вуліцах і ціхіх скверах, вандроўнікі з задавальненнем выяўляюць жаданне глыбей вывучыць гісторыю гэтага старадаўняга краю і мараць прыехаць сюды зноў.

Карта месцазнаходжаньня


Вярнуцца да спісу