ГЭС «Дружба народаў» у вёсцы Дрысвяты

Дрісвяты

Архітэктура, вытворчыя будынкі

Гідраэлектрастанцыя «Дружба народаў» у вёсцы Дрысвяты размяшчаецца на мяжы Беларусі з Літвой і, як гэта ні парадаксальна, адносіцца да культурнай спадчыны Беларусі.

Дрысвяты – невялікая вёсачка ў Віцебскай вобласці, якая стаіць на рацэ Прорва паміж азёрамі Ставок і Абалеў. Вёска некалі прагрымела на ўвесь Савецкі Саюз, дзякуючы запушчанай у эксплуатацыю гідраэлектрастанцыі. Магутнасць ГЭС была ўсяго 300 кВт, але гэта не перашкодзіла ёй увайсці ў гісторыю. «Дружба народаў» не належыць да старажытных часоў, і жыццё ў яе аказалася кароткае. Але з той прычыны, што на Беларусі гідраэлектрастанцый зусім мала, то ГЭС«Дружба народаў» у вёсцы Дрысвяты выклікае асаблівую цікавасць, бо гэта цудоўны ўзор манументальнай прамысловай сталінскай архітэктуры.

У ліпені 1953 года адбылося ўрачыстае адкрыццё гідраэлектрастанцыі з удзелам урадавых чыноў савецкіх рэспублік і дваццаці тысяч адухоўленых грамадзян. ГЭС «Дружба народаў» у вёсцы Дрысвяты ажыццяўляла сабой яскравы прыклад чыстага сяброўства трох брацкіх народаў: беларусаў, літоўцаў і латышоў. Яна будавалася намаганнямі трох калгасаў, размешчаных у гэтых краінах. Побач са станцыяй некалі размяшчаўся велічны помнік таварышу Сталіну, адліты з бронзы. Аднак пасля распада СССР буйная дзейнасць на гідраэлектрастанцыі паступова згасла. Нядзіўна, што помнік быў дземанціраваны і дзесьці закапаны, і ніхто нават не ведае дакладнага месца яго захавання.

Нягледзячы на тое, што ГЭС «Дружба народаў» у вёсцы Дрысвяты працяглы час не працуе, гэта не перашкаджае ёй прывабліваць турыстаў з Беларусі і краін бліжняга замежжа. Хтосьці прыязджае сюды панастальгіраваць аб савецкай эпосе, што адыйшла ў нябыццё, хтосьці проста цікавіцца, хтосьці любуецца грандыёзнай савецкай архітэктурай, над якой нават час не мае ўлады. На фасадзе гідраэлектрастанцыі да гэтых часоў захавалася савецкая атрыбутыка, аднак многія памяшканні «упрыгожвае» надпіс  «Уваход забаронены». «Дружба народаў» гаранціруе кожнаму турысту ўзрушаючую панараму бяскрайніх беларускіх прастораў, калі ўдалечыні прагледжваюцца таксама і еўрапейскія пейзажы.

ГЭС «Дружба народаў» павінна была зрабіць вёску Дрысвяты ўзорнай у Савецкім Саюзе. Па гэтай прычыне доўгі перыяд будаўніцтва і наступнае ўрачыстае адкрыццё падрабязнейшым чынам асвятляліся ў савецкіх сродках масавай інфармацыі, пачынаючых з мясцовых выданняў і заканчваючы ўсесаюзнай газетай «Праўда». Ударнаму будаўніцтву станцыі прысвячалася вялікая і малая проза, кінафільмы і нават апярэта. Цікавы факт: пры будаўніцтве катлавана арыгінальным чынам выкарыстоўваліся тоны прывезенага артылерыйскага пораху, які не згарэў поўнасцю - доўгі час яго рэшткі можна было ўбачыць у ваколіцах гідраэлектрастанцыі.

ГЭС «Дружба народаў» у вёсцы Дрысвяты хаця і не дзейнічае зараз, але забяспечыць
цудоўны адпачынак тым, хто цікаівцца нятленнай савецкай класікай.

Карта месцазнаходжаньня


Зварот да спісу