Богаяўленская царква ў Полацку

Полацк

Цэрквы, касцёлы, саборы, манастыры

У Вiцебскай вобласці знаходзіцца найстаражытнейшы горад Беларусі – Полацк, упершыню згаданы ў 862 годзе ў «Аповесці мінулых гадоў». Менавіта ў Полацку ў 1761 годзе было пачата будаўніцтва каменнай Богаяўленскай царквы пры Свята-Богаяўленскім манастыры. Свята-Богаяўленскі мужчынскі манастыр у Полацку з'явіўся задоўга да будаўніцтва царквы, а менавіта ў 1653 годзе. Нягледзячы на тое, што ўсім полацкім цэрквам давялося памяняць свой статус на ўніяцкі, Богаяўленскі манастыр захаваў вернасць праваслаўю.

Знішчальныя пажары спасціглі Богаяўленскі мужчынскі манастыр спачатку ў 1683 годзе, а потым і ў 1754 годзе. Манастырская брація прыняла рашэнне пра будаванне Богаяўленскай царквы, якое доўжылася цэлых шаснаццаць гадоў. Свае дзверы полацкая святыня расчыніла ў жніўні 1777 года. Спачатку царква ўяўляла сабою будынак з дзвюма вежамі, каранаванымі крыжамі і адной апсідай. Званіца з сям’ю званамі ўпрыгожыла паўночную вежу царквы. Праз гады сцены і ўнутраную паверхню купала праваслаўнай полацкай царквы распісалі маляўнічымі фрэскамі, якія захаваліся і да сённяшняга дня. Аднак надалей вонкавае аблічча Богаяўленскай царквы неаднаразова змянялася.

Матэрыяльную дапамогу адзінай праваслаўнай царкве ў Полацку зрабіла сама імператрыца Кацярына II, пасля чаго святы комплекс папоўніўся царквой, пабудаванай у гонар святой вялікапакутніцы Кацярыны, нябеснай апякункі імператрыцы, а таксама святыняй у гонар вялебнай Еўфрасінні Полацкай.

Цяжкія часы наступілі для Свята-Богаяўленскага манастыра ў гады Кастрычніцкай рэвалюцыі, калі святы комплекс быў часова зачынены. Але, нягледзячы на рэвалюцыйныя хваляванні і нават абстрэл Полацка, у 1920 годзе Богаяўленская царква не спыніла набажэнствы, дзверы храма былі заўсёды адкрыты для веруючых і тых, хто мае патрабу.

У далейшыя гады прызначэнне Богаяўленскай святыні неаднаразова змянялася: у 30-я гады там знаходзілася спартыўная зала, а ў 1980-е – мастацкая галерэя. Варта адзначыць, што будынак царквы выдатна падыходзіў для выстаў прац знакамітых мастакоў – прасторныя залы, шмат святла і ўдалае месцазнаходжанне спрыяла правядзенню прэзентацый лепшых мастацкіх дасягненняў як Беларусі, так і іншых рэспублік. У полацкую Богаяўленскую царкву з'язджаліся мастакі, праводзіліся канцэрты і сустрэчы з дзеячамі мастацтва.

З 1991 года царква атрымала заступніцтва Полацкай епархіі і цяпер мае статус Праваслаўнага кафедральнага храма. У святы Богаяўленскі комплекс уваходзіць Музей беларускага друкарства, а таксама бібліятэка імя Сімяона Полацкага. Усе экспазіцыі бібліятэкі-музея прысвечаны жыццю і працы духоўнага пісьменніка, маскоўскага прыдворнага астролага Сімяона Полацкага. Менавіта ў сценах былога мужчынскага манастыра знаходзяцца арыгіналы кніг «Вячэра Душэўная», «Абед душэўня», «Каляндар» і «Жазло кіравання». Насупраць музея размешчаны памятны камень з імянной пячаццю багаслова Сімяона Полацкага.

Якія ж рэліквіі ўтойвае ў сабе святая Богаяўленская царква ў Полацку? У царкве вы зможаце ўбачыць калекцыю знакамітых абразоў Божай Маці, аўтарам якіх, па паданні, з'яўляецца першы іканапісец евангеліст Лука. Асаблівую духоўную каштоўнасць уяўляе абраз Божай Маці «Усіх тужлівых Радасць».

Карта месцазнаходжаньня

загрузка карты...

Зварот да спісу