Прастора без часу: музеі пад адкрытым небам у Беларусі

24.04.2019

VETLIVA у чарговы раз ратуе вашы планы на дзень і прапануе варыянты вольнага часу, пра якія вы нават не задумваліся: гіганцкія музеі пад адкрытым небам, ваенныя мемарыяльныя комплексы, выставачныя плошчы з велізарнай колькасцю экспанатаў чакаюць сваіх наведвальнікаў і гатовыя расказаць пра гісторыю і культуру краіны. Пра тое, якія музеі варта наведаць у першую чаргу, — прама цяпер у нашым гайдзе па беларускіх скансенам.

Музеі пад голым небам у Беларусі

Музеі пад адкрытым небам у Беларусі

Цікавы факт ад VETLIVA: скансенамі завуць музеі пад адкрытым небам у прынцыпе, а яшчэ так завецца адзін з пэўных музеяў у Швецыі.

«Брэсцкая крэпасць»

Гэты мемарыяльны комплекс на слыху нават у тых, хто ніколі не быў у Брэсце ці нават Беларусі ў цэлым. Цяперашні ваенны музей пад адкрытым небам — чорная жамчужына сярод мясцовых славутасцей: гэтак жа захапляе сваёй рэдкасцю і па-свойму палохае.

Мемарыяльны комплекс «Брэсцкая крэпасць-герой» у Беларусі

На плошчы ў 4 км2 знаходзяцца ацалелыя падчас Другой Сусветнай вайны фарты, Цытадэль, помнікі загінулым ваярам, Вечны агонь, некалькі цэркваў, Стэла і крыты музей гісторыі абароны Брэсцкай крэпасці. Каб абыйсці ўвесь комплекс і нічога не прапусціць, вам спатрэбіцца мінімум 4 гадзіны, але яны будуць таго варты: Крэпасць — гэта не толькі даніна памяці загінулым і сімвал абароны, але і вельмі цікавае для вывучэння месца, якое можна даследаваць як самастойна, так і ў межах экскурсіі.

«Дудуткі»

Беларускі каларыт у гэтым месцы дасягае свайго піка: этнаграфічны музей пад адкрытым небам заняў плошчу амаль у 2 км2, на якой змясцілася такая колькасць славутасцей, што вочы проста разбягаюцца. У Дудутак няма складанай шматгадовай гісторыі з ухілам у драму, але ёсць атмасфера класічнай беларускай вёсачкі: мясцовы каваль абавязкова падорыць вам падкову на шчасце, ганчар навучыць старажытнаму мастацтву лепкі, а бровар і пекар пачастуюць смачнасцямі. Не забудзьцеся наведаць старажытны працоўны млын, прагуляцца па заасадзе з экзатычными звярамі і зазірнуць у музей рэтра-аўтамабіляў: гэта як бы два музеі пад адкрытым небам па кошце аднаго, якія можна наведаць у межах унікальнай экскурсіі.

Музейны комплекс «Дудуткі» у Беларусі

VETLIVA рэкамендуе: дарэчы, калі вы раптам губляецеся ў здагадках, куды са спісу дзеліся крытыя музеі (бо іх значна больш, як абраць, куды пайсці?), то не турбуйцеся: мы ўжо рабілі топ аж з дзвюх частак, дзе расказвалі пра самыя цікавыя музеі краіны.

«Хатынь»

Калі Брэсцкая крэпасць хай і выклікае журботныя думкі і сум, але ўсё ж з'яўляецца сімвалам перамогі над захопнікамі, Хатынь — гэта месца, у якім немагчыма стрымаць слёзы.

Сучасны комплекс Хатынь уяўляе сабою часткова ўзноўленую вёску з белымі плітамі на месцах хат, невялікай каплічкай, дзе не змаўкае звон звана, і вузкімі сцяжынкамі, чый шэры колер наводзіць на думкі пра попел. Гісторыю Хатыні ведаюць усё: спаленне ўсіх яе жыхароў у зачыненай адрыне, а следам і растрэл тых, хто змог абрацца з агню.

«Чырвоны Бераг»

Чырвоны Бераг ведаюць значна менш, прычым як мясцовыя жыхары, так і за межамі краіны, але ад гэтага яго гісторыя не меней сумная: тут абарваліся сотні дзіцячых жыццяў, якія былі пакладзены на алтар донарства крыві для параненых нацыстаў. Мемарыяльны комплекс уяўляе сабою плошчу, падзеленую на восем частак, кожная з якіх чамусьці прысвечана: Белы (ці Мёртвы) клас з пустымі партамі, Яблыневы сад як знак надзеі, развітальны ліст бацьку на фронт ад простай дзяўчынкі, якая не змагла змірыцца са сваім лёсам і ўласнаручна абарвала сваё жыццё.

Хатынь і Чырвоны Бераг — чорны след у гісторыі чалавецтва, паказальны прыклад таго, да чаго прыводзіць вайна, надмерныя і эгаістычныя жаданні і сутыкненні інтарэсаў. Абодва месцы існуюць не толькі для таго, каб мы памяталі пра загінулых: гэта напамінак пра важнасць чалавечага жыцця і захаванне мірнага неба.

«Заброддзе»

Ад сумнага да крыху больш пазітыўнага: пад усё тым жа адкрытым небам размясціўся этнаграфічны музей Заброддзе, які прапануе своеасаблівы бізнэс-ланч для аматараў вывучаць новае.

Мемарыяльна-этнаграфічны комплекс «Заброддзе» ў Беларусі

У якасці закускі наведайце першы ў Беларусі музей гісторыі Першай сусветнай вайны, у якім можна ўбачыць абмундзіраванне, зброю, асабістыя рэчы салдатаў той эпохі. На першае ў нас музей рэтра-аўтамабіляў з рарытэтнай калекцыяй жалезных канёў мінулага стагоддзя. Асноўная страва складаецца з музея стогадовай гісторыі, прадстаўлены прадметамі побыту і каштоўным рэчамі жыхароў Беларусі мінулых часоў, а таксама музей СССР з кіно-верандай. На дэсерт падаюцца старадаўнія кузня і лазня і мастацкая майстэрня ў якасці гарбаты-кавы-ўзвара (каму як больш падабаецца). І ўся гэта прыгажосць, як і добры паўнавартасны ланч, — у адным месцы.

«Лінія Сталіна»

Гэта не проста музей ваеннага рамяства і тэхнікі пад адкрытым небам: Лінія Сталіна — сапраўдны інтэрактыўны даведнік па абароннай справе. Рэдкая магчымасць для аматараў да ўсяго дакрануцца прапануецца менавіта ў гэтым музеі: танкі, самалёты, снарады, масіўныя прылады, сцены дотаў, абарончыя збудаванні — усё гэта можна вывучаць самому ці пад наглядам гіда, якія тут апрануты ў форму чырвонаармейцаў.

А яшчэ гэта менавіта той музей, за выставамі ў якім сачыць трэба ўвесь час: на Лініі Сталіна праводзяцца рэканструкцыі баёў, наведаць якія варта кожнаму, нават калі вы не захапляецеся гісторыяй. Калі вы раптам стаміліся ад бясконцага наплыву пазнавальнай інфармацыі, то заўсёды можна паспрабаваць сябе ў стральбе з рознакалібернай зброі, пракаціцца на сапраўдных танках ці БТР ці адпачыць каля возера з лодкамі і катамаранамі.

«Строчыцы»

Яшчэ адзін музей пад адкрытым небам, прысвечаны побыту беларусаў і культуры краіны, але, як і любы іншы, са сваімі маленькімі прыемнымі асаблівасцямі. Па-першае, размясціўся музей у вёсцы Азярцо, што ў Мінскай вобласці, і ўся вёска ўжо адна вялікая экспазіцыя, якая складаецца са старых хат, капліц, школ, цэлых вуліц, прасякнутых духам гісторыі мінулых стагоддзяў. У Строчыцах абавязковая да наведвання мясцовая карчма, дзе можна паспрабаваць стравы беларускай кухні, а таксама Батлейка — класічны лялечны тэатр.

Музей народнай архітэктуры і побыту ў вёсцы Азярцо ў Беларусі

Як і любы іншы этнаграфічны музей пад адкрытым небам, Строчыцы цікавей за ўсё наведваць падчас беларускіх свят: Масленіцы, Раданіцы, Каляд, Купалля. У гэты час у музеі праводзяцца маштабныя фэсты і тэматычныя спектаклі.

«Музей камянёў»

Так, гэта самае нечаканае завяршэнне спісу музеяў пад адкрытым небам, якія вы толькі маглі бачыць. Але мы проста не маглі абыйсці ўвагай такі ўнікальны экспанат беларускага музейнага мастацтва: 2135 разнастайных валуноў і камянёў усіх формаў і памераў сабраны ў адным месцы больш за сорак гадоў таму і дагэтуль прыцягваюць да сябе ўвагу.

Музей камянёў знаёміць з гісторыяй Беларусі і яе культурай праз незвычайную прызму: камяні, паводле павер'яў, захоўваюць у сабе памяць мінулых стагоддзяў і іх рэшткавую энергію, таму шматлікія экспанаты звязаны са старажытнымі легендамі і паданнямі. Некаторыя з іх маюць дзіўныя формы: камяні ў выглядзе чалавека ці крыжа, цалкам плоскія і гладкія валуны, востраканцовыя горныя пароды ў выглядзе скал і іншыя дзіўныя штукі. Беларускі музей камянёў — гэта зусім не агранены дыямент, які пры блізкім разглядзе сапраўды апыняецца каштоўным.

Дзіўны «Музей камянёў» у Беларусі

Рада ад VETLIVA: мы не маглі пакінуць вас без магчымасці наведаць усе гэтыя скансены ў рамках экскурсій і тураў. Выбірайце музей, які спадабаўся вам больш за ўсё, і больш ні пра што не турбуйцеся: усе арганізацыйныя моманты мы ўзялі на сябе, а з вас — атрымаць задавальненне!

Беларускія музеі пад адкрытым небам: падарожжа працягваецца

Мы, вядома, прайшліся не па ўсіх скансенах у Беларусі, але гэта і нядзіўна: у нашай краіне да гісторыі і культуры адносяцца вельмі трапятліва і з павагай, таму новыя комплексы з'яўляюцца не так ужо і рэдка і ўсе яны прысвечаны самым розным рэчам: у Брэсце, напрыклад, ёсць музей вулічных ліхтароў і музей паравозаў, у Жодзіна можна пазнаёміцца з самымі вялікімі машынамі ў свеце, а ў Баравой вы ўласнымі вачамі ўбачыце шэдэўры авіяцыйнага будавання.

Мы заўсёды будзем перакананы, што нават тыя, хто ніколі не ходзіць у музеі, можа знайсці для сябе штосьці ўнікальнае і цікавае, таму не грэбуйце нашымі радамі наведаць падобныя месцы: адкрывайце для сябе новае кожны дзень, стаўце лайкі гэтаму артыкулу, дзяліцеся ім з сябрамі, чытайце наш Блог і даследуйце свет разам з VETLIVA!

ПАДАРОЖНІЧАЦЬ - ЗНАЧЫЦЬ ЖЫЦЬ!

Падпішыся на рассылку!
Цікавыя падарожжы па Беларусі, гайды па гарадах, парады па санаторыях, гастратуры,
навіны і акцыі з лепшымі коштамі на адпачынак.


5

Зварот да спісу