Траецкае Прадмесце - сэрцы гістарычнага Мінска

Траецкае Прадмесце - сэрцы гістарычнага Мінска

10.12.2020 Мінск

Гісторыя ўзнікнення і аднаўлення Траецкага прадмесця

Троицкое предместье2.jpg

Аднойчы ў 1962 годзе ў Мінск прыехаў Мікіта Хрушчоў і папрасіў паказаць яму гістарычны цэнтр горада. Аказалася, што паказаць генсеку няма чаго. Менавіта тады і вырашылі аднаўляць Траецкае прадмесце - тое нямногае, што хаця б часткова захавалася ў горадзе, цалкам разбураным вайной.

Чаму менавіта Траецкае прадмесце? Таму, што ўжо ў ХII стагоддзі тут былі першыя паселішчы. Таму, што яно і ёсць гістарычным цэнтрам, а дамы ў ім - спрэс гістарычныя помнікі XIX стагоддзя. Дый, нарэшце, таму, што гэта прыгожае і выключна атмасфернае месца. Але давайце па парадку.

Час - сярэднявечча. Месца - левы бераг ракі Свіслач. Узвышша званае Траецкая гара. У XIV стагоддзі тут, побач са старажытнымі селішчамі, вырас Вазнясенскі манастыр. Вакол яго і пачало фармавацца Траецкае прадмесце, абрастаючы новымі дамамі сялян, гандляроў, рамеснікаў, дробных чыноўнікаў. Чаму прадмесце? Таму, што знаходзілася яно за гарадскім мурам. Цяпер гэта - гістарычны цэнтр вялікага Мінску, а тады цэнтр невялічкага Менску месціўся непадалёк, на правым беразе ракі.

Усё гэта жыло сваім сярэднявечным жыццём, расло і досыць актыўна развівалася - прадмесце знаходзілася на скрыжаванні дарог з Магілёва, Вільні, Полацка, Смаленска. У такім бойкім месцы не магла не ўтварыцца гандлёвая прастора, і да канца ХVI стагоддзя з'явіўся Траецкі рынак, найбуйнейшы ў горадзе.

У 1809 годзе вялікі пажар цалкам знішчыў Траецкае прадмесце, якое было спрэс драўлянае. На папялішчы пачалі адбудоўваць новае, каменнае. Планаваў забудову сам Аляксандр I - дзесяць вуліц склаліся ў два дзесяткі кварталаў. Менавіта па іх мы і гуляем сёння. Што праўда, вуліц і дамоў засталося нашмат менш, чым было ў новабудоўлі 200 гадоў таму...

Што такое Траецкае прадмесце ўзору 21 стагоддзя?

Троицкое предместье.jpg

Гэта квартал у цэнтры Мінска на цудоўнай набярэжнай Свіслачы. У ім двух- і трохпавярховыя дамкі, маляваныя колерамі далікатных адценняў. Крытыя дахоўкай дамы, брук пад нагамі, зеляніна, лавачкі, ліхтары, утульнасць і аўтэнтычнасць за кожным паваротам. Гэта звонку. А ўнутры - музеі, галерэі, крамы, кавярні, рэстаранчыкі і нават ЗАГС. А яшчэ аптэка, своеасаблівая, таксама старажытная, амаль музей. І Дом прыроды, які калісьці быў сінагогай. Цяпер там ладзяць выставы пра братоў нашых меншых, ад матылькоў да экзатычных жывёл. Ёсць яшчэ музей Максіма Багдановіча, беларускага паэта, што нарадзіўся роўна за сто гадоў да развалу СССР і менавіта ў тым доме, дзе цяпер месціцца яго музей. Але што самае дзіўнае - у гэтых лялечных хатках жывуць сапраўдныя людзі, звычайныя мінчукі, якія не пажадалі з'ехаць у больш спакойнае жытло на ўскраіне. Іх лёгка зразумець.

Чым можна заняцца ў прадмесці?

Троицкое предместье3.jpg

Можна прагуляцца, паглядзець, падзівіцца, атрымаць асалоду ад атмасферай старой Еўропы, адпачыць у цішыні на ўтульнай лавачцы, купіць кнігу ў букіністаў або што-небудзь антыкварнае ў антыкварным, выпіць кавы ў кавярні і шмат чаго яшчэ. Трэба не забыцца набыць на памяць магніцік ці нават цэлую карціну - у галерэі «Славутыя майстры» неверагодная колькасць рукатворных шэдэўраў! Кераміка, жывапіс, тэкстыль. І амаль усе яны пра Беларусь.

Што тут немагчыма, дык гэта заблукаць, засумаваць, стаміцца ​​або застацца абыякавым. На гэтай выспачцы XIX стагоддзя сярод мітусні XXI-га добра ў любое надвор'е любой пары года.

Часам пра Мінск кажуць - еўрапейскі горад. Ну, а Траецкае прадмесце, мабыць, самае еўрапейскае, што ў ім ёсць. Прынамсі ў архітэктурным сэнсе: тут кожны будынак з біяграфіяй. І кожны - помнік з ахоўнай таблічкай на пастэльнага колеру сцяне.

ПАДАРОЖНІЧАЦЬ - ЗНАЧЫЦЬ ЖЫЦЬ!

Падпішыся на рассылку!
Цікавыя падарожжы па Беларусі, гайды па гарадах, парады па санаторыях, гастратуры,
навіны і акцыі з лепшымі коштамі на адпачынак.


Вярнуцца да спісу